O‘QUVCHILARDA O‘ZINI BOSHQARISHNI SHAKLLANTIRISHGA OID PEDAGOGIK YONDASHUVLAR
Abstract
Maqolada zamonaviy ta’lim jarayonida o‘quvchilarda o‘zini boshqarish kompetensiyasini shakllantirishning pedagogik va psixologik asoslari yoritilgan. Tadqiqotda o‘zini boshqarish kompetensiyasining zarurligi o‘quvchining ta’lim jarayonidagi faolligi, mustaqilligi va mas’uliyati bilan uzviy bog‘liqlikda tahlil qilinadi. O‘zini boshqarish kompetensiyasi o‘quvchining o‘z faoliyatini ongli rejalashtirishi, nazorat qilishi va baholashi bilan bog‘liq murakkab jarayon sifatida talqin etiladi.
Maqolada J. Dewey, L. S. Vigotskiy, A. Bandura, V. V. Davidov, B. Andersen kabi olimlarning ilmiy qarashlari asosida o‘zini boshqarishning ta’lim jarayonidagi o‘rni asoslab berilgan. Kompetensiyaviy yondashuv, faol va muammoli ta’lim, loyiha va guruhli ish metodlarining o‘quvchilarda mustaqillik, mas’uliyat va ichki motivatsiyani rivojlantirishdagi pedagogik imkoniyatlari ochib berilgan. Shuningdek, refleksiya va tadqiqotga asoslangan ta’lim o‘zini boshqarish kompetensiyasini shakllantirishning muhim mexanizmi sifatida yoritilgan.
References
1. Dewey J. Democracy and Education. New York: The Free Press, 1997.
2. Vygotsky L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press, 2018.
3. Bandura A. Self-Efficacy: The Exercise of Control. New York: W.H. Freeman and Company, 2012.
4. Davydov V. V. Types of Generalization in Instruction. Reston, VA: NCTM, 1990.
5. Andersen B. Self-Regulated Learning in Education. London: Routledge, 2014.
6. Zimmerman B. J. Self-Regulated Learning and Academic Achievement. New York: Routledge, 2013.
7. Okon V. Introduction to General Didactics. Warsaw: PWN, 2003.
8. Bruner J. The Process of Education. Cambridge, MA: Harvard University Press, 2006.
9. Delors J. Learning: The Treasure Within. Paris: UNESCO, 1996.
10. Goleman D. Emotional Intelligence. New York: Bantam Books, 2006.
11. Панжизода Х. Ситуация насилия и притеснения в семье на примере Узбекистана. Социология и право". ISSN 2219-6242 (Print) . №3. Москва. Социология и право. 2025. Т. 17. No 3. – С. – 336-344.
