NERV TO'QIMASI: NEYRONLAR VA NEYROGLIYA
Abstract
Ushbu maqola markaziy va periferik nerv sistemasining asosiy strukturaviy birligi bo'lgan nerv to'qimasining murakkab tuzilishi va funksional ahamiyatiga bag'ishlangan. Tadqiqotda nerv to'qimasining ikki asosiy komponenti – qo'zg'aluvchanlikka ega bo'lgan neyronlar va yordamchi, himoya hamda trofik vazifalarni bajaruvchi neyrogliya hujayralari batafsil tahlil qilingan. Maqolada neyronlarning morfologik tasnifi, bioelektrik potensiallar hosil qilish mexanizmlari, sinaptik o'tkazuvchanlik jarayonlari, shuningdek, neyrogliyaning turli turlari (astrotsitlar, oligodendrotsitlar, mikroglia va Shvann hujayralari) ning spesifik rollari ko'rib chiqilgan. Neyron va neyrogliya o'rtasidagi dinamik o'zaro ta'sir ("neyro-gial birlik" konsepsiyasi) zamonaviy neyrofanologiya nuqtai nazaridan yoritilgan. Ushbu tadqiqot natijalari nevropatologiyalar, neyrodegenerativ kasalliklar va regenerativ tibbiyot sohasidagi yangi yondashuvlarni ishlab chiqish uchun nazariy poydevor yaratadi.
References
1. Kandel, E. R., Schwartz, J. H., Jessell, T. M., Siegelbaum, S. A., & Hudspeth, A. J. (2021). Principles of Neural Science (6th ed.). McGraw-Hill Education. – 1760 p.
2. Verkhratsky, A., & Nedergaard, M. (2018). Physiology of Astroglia. Physiological Reviews, 98(1), 239–389. https://doi.org/10.1152/physrev.00042.2016
3. Rakic, P. (2009). Evolution of the neocortex: a perspective from developmental biology. Nature Reviews Neuroscience, 10(10), 724–735.
4. Purves, D., Augustine, G. J., Fitzpatrick, D., Hall, W. C., LaMantia, A. S., Mooney, R. D., Platt, M. L., & White, L. E. (2018). Neuroscience (6th ed.). Sinauer Associates. – 752 p.
5. Ноздрачев, А. Д., Поляков, Е. Л. (2020). Общая физиология нервной системы. Санкт-Петербург: Лань. – 544 с.
6. Sofroniew, M. V., & Vinters, H. V. (2010). Astrocytes: biology and pathology. Acta Neuropathologica, 119(1), 7–35. https://doi.org/10.1007/s00401-009-0619-8
