KEYINGI AVLOD TARMOQLARIDA SERVISGA YO‘NALTIRILGAN ARXITEKTURA ASOSIDA XIZMATLAR SIFATINI BAHOLASH VA OPTIMALLASHTIRISHNING IMITATSION MODELI
Abstract
Zamonaviy telekommunikatsiya sohasida keyingi avlod tarmoqlari (NGN) joriy etilishi bilan xizmatlar taqdim etish paradigmasi tubdan o‘zgardi. An'anaviy tarmoqlarda xizmatlar tarmoq infratuzilmasiga mustahkam bog‘langan bo‘lsa, NGN muhitida ular mustaqil entitetlar sifatida mavjud bo‘lib, servisga yo‘naltirilgan arxitektura (SOA) prinsiplari asosida boshqariladi. Bu yondashuv xizmatlarni tez ishlab chiqish, ularga talabga mos ravishda resurs ajratish va yangi texnologiyalarni integratsiya qilish imkonini beradi. Biroq, bunday moslashuvchanlik bir qator yangi muammolarni keltirib chiqardi: bir vaqtning o‘zida minglab foydalanuvchilarning turli xizmatlar (IP-telefoniya, video kontent, IoT ilovalari, bulut xizmatlari) uchun yetarli sifat darajasini ta'minlash, resurslarni samarali taqsimlash va tarmoqning barqarorligini saqlash.
References
1. ITU-T Recommendation Y.2001. (2022). General overview of Next Generation Networks. International Telecommunication Union, Geneva.
2. ITU-T Recommendation G.1011. (2023). Framework for service quality assessment in NGN environments. International Telecommunication Union, Geneva.
3. Papazoglou, M. P. (2021). Service-Oriented Computing: Semantics, Processes, Agents. 2nd ed. John Wiley & Sons.
4. Rosenberg, J., & Schulzrinne, H. (2020). NGN Architectures, Protocols, and Services. Wiley-IEEE Press.
5. Al-Dulaimy, A. A., et al. (2024). "QoS-aware service composition in SDN-enabled NGN: A reinforcement learning approach". Computer Networks, 215, 109245.
6. Wang, L., Li, X., & Zhang, Y. (2023). "Dynamic resource allocation for multi-tenant services in cloud-native 5G core networks". IEEE Transactions on Network and Service Management, 20(2), 1456–1470.
7. Rimal, B. P., Choi, E., & Lumb, I. (2022). "Service-oriented architecture for next-generation networks: Challenges and opportunities". Journal of Network and Computer Applications, 198, 103287.
8. Law, A. M. (2023). Simulation Modeling and Analysis. 6th ed. McGraw-Hill Education.
9. Gelenbe, E., & Zhang, Y. (2021). "Performance optimization of service-oriented networks under dynamic workloads". Performance Evaluation, 152, 102231.
10. Chen, M., Hao, Y., & Hwang, K. (2022). "QoE-driven service placement in edge-cloud environments". IEEE Internet of Things Journal, 9(15), 13456–13469.
11. O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. (2023). Raqamli O'zbekiston – 2030: Milliy dastur. PQ-125 raqamli qaror.
